Հոդված · Վարկեր
Վարկային և բանկային սքորինգ․ ինչպես են ֆինանսական կազմակերպությունները գնահատում վարկառուներին
Վարկի հայտը դիտարկելիս բանկը գնահատում է ոչ միայն դիմողի եկամտի չափը, այլև նրա ֆինանսական կարգապահությունը, գործող պարտավորությունները և վարկը ժամանակին վերադարձնելու հավանականությունը։

Գնահատման համար օգտագործվում են վարկային սքորինգը և բանկի ներքին գնահատման համակարգերը։ Դրանց աշխատանքի սկզբունքները հասկանալը կօգնի նախապես գնահատել վարկ ստանալու հնարավորությունները և պատրաստվել ֆինանսական կազմակերպությանը դիմելուն։
Ծանոթացե՛ք ՀՀ բանկերի վարկային առաջարկներին և համեմատե՛ք պայմանները նախքան դիմելը։
Վարկային սքորինգ և բանկային սքորինգ․ ո՞րն է տարբերությունը
Վարկային սքորինգը կապված է վարկային պատմության վերլուծության և առկա տվյալների հիման վրա վարկային վարկանիշի հաշվարկման հետ։ Հայաստանում այդ տեղեկատվությունը հավաքագրում և մշակում է ACRA վարկային բյուրոն։ Վարկային զեկույցում արտացոլվում են գործող և մարված վարկերի, վճարումների, ժամկետանց պարտավորությունների, երաշխավորությունների և վարկային պատմության հարցումների վերաբերյալ տվյալները։
Բանկային սքորինգը բանկի ներքին համակարգն է, որի միջոցով գնահատվում է հավանական վարկառուն։ Բանկը վարկային պատմության հետ մեկտեղ վերլուծում է նաև դիմողի եկամուտները, զբաղվածությունը, պարտքային բեռնվածությունը և իր գնահատման մեթոդաբանությամբ նախատեսված այլ ցուցանիշներ։
Հետևաբար, վարկային լավ վարկանիշը կարող է բարձրացնել վարկի հաստատման հավանականությունը, սակայն ինքնին չի երաշխավորում դրական որոշում։
Ի՞նչ գործոններ են ներառվում բանկային սքորինգում
Բոլոր ֆինանսական կազմակերպությունների համար միասնական գնահատման բանաձև գոյություն չունի։ Սովորաբար վարկառուի գնահատման ժամանակ հաշվի են առնվում մի քանի հիմնական գործոններ։
- Վճարային կարգապահություն։ Նախկին և գործող վարկերի մարումների ժամանակին կատարումը, ժամկետանց պարտավորությունների բացակայությունը։
- Եկամուտներ և զբաղվածություն։ Աշխատավարձի կամ այլ եկամտի չափը, մուտքերի պարբերականությունն ու աշխատանքի կայունությունը։
- Պարտքային բեռնվածություն։ Գործող ֆինանսական պարտավորությունների ամսական վճարումների և եկամտի հարաբերակցությունը։
- Վարկային ակտիվություն։ Գործող վարկերի քանակը և վերջին շրջանում ներկայացված նոր վարկային հայտերը։
- Լրացուցիչ հանգամանքներ։ Երաշխավորությունները, եկամուտը հաստատող փաստաթղթերը և այլ տվյալներ, որոնք բանկը կարող է հաշվի առնել ռիսկը գնահատելիս։
Յուրաքանչյուր ցուցանիշի կշիռը կախված է բանկի քաղաքականությունից և վարկատեսակից։ Օրինակ՝ հիփոթեքային վարկի համար վարկառուին ներկայացվող պահանջները կարող են տարբերվել փոքր սպառողական վարկի պայմաններից։
Նշում։ Մինչև վարկի հայտ ներկայացնելը ծանոթացե՛ք բանկերի փաստացի պայմաններին և վարկառուներին ներկայացվող պահանջներին Hamematir.com հարթակում։ Դրանք կարող են տարբեր լինել՝ կախված վարկատեսակից, եկամտից և այլ հանգամանքներից։
Ինչպե՞ս ստուգել վարկային զեկույցը և իմանալ սեփական վարկային վարկանիշը
Առաջին քայլը սեփական վարկային պատմությունը ստուգելն է։ Հայաստանում վարկային զեկույցը կարելի է ստանալ ACRA վարկային բյուրոյի պաշտոնական ծառայությունների միջոցով։
Զեկույցում անհրաժեշտ է ստուգել գործող և մարված վարկերի, կատարված վճարումների, ժամկետանց պարտավորությունների և երաշխավորությունների վերաբերյալ տեղեկությունները։
Եթե հայտնաբերում եք ձեզ անհայտ պարտավորություններ կամ սխալ տվյալներ, դիմեք վարկային բյուրոյին կամ այն ֆինանսական կազմակերպությանը, որը փոխանցել է ոչ ճշգրիտ տեղեկատվությունը։ Զեկույց ստանալու հասանելի եղանակների և ծառայության պայմանների վերաբերյալ մանրամասների համար օգտվեք ACRA-ի պաշտոնական կայքից։
Կարևոր է հասկանալ, որ վարկային վարկանիշը և բանկի ներքին սքորինգային միավորը նույնը չեն։ Բանկից կարող եք ճշտել՝ արդյոք ձեզ հասանելի է այդ ցուցանիշի վերաբերյալ տեղեկատվությունը և ինչպես կարելի է այն ստանալ։
Վարկային և բանկային սքորինգի վրա բացասաբար ազդող հիմնական գործոնները
Վարկառուի գնահատականի վրա կարող են բացասաբար ազդել հետևյալ հանգամանքները․
- վարկերի ժամկետանց վճարումները և չկատարված ֆինանսական պարտավորությունները,
- բարձր պարտքային բեռնվածությունը՝ եկամտի անբավարարության պայմաններում,
- գործող վարկերի մեծ քանակը,
- նոր վարկեր ստանալու հաճախակի դիմումները,
- անկայուն կամ փաստաթղթերով չհաստատված եկամուտը,
- երաշխավորության պարտավորությունները, որոնք մեծացնում են անձի ֆինանսական բեռնվածությունը։
Միևնույն ժամանակ, յուրաքանչյուր գործոնի ազդեցությունը կախված է կոնկրետ գնահատման մոդելից։ Օրինակ՝ նոր վարկային հարցումների ազդեցությունը վարկային վարկանիշի վրա կարող է տարբեր լինել տարբեր բանկերում։
Նշում։ Եթե նախատեսում եք վարկ վերցնել, դա կարող եք անել օնլայն՝ համեմատե՛ք Hamematir.com հարթակում։ Նախքան հայտ ներկայացնելը օգտվե՛ք վարկային հաշվիչից, ուսումնասիրե՛ք նաև տոկոսադրույքները, միջնորդավճարները, եկամտի վերաբերյալ պահանջներն ու մարման պայմանները, որպեսզի ընտրեք ձեր ֆինանսական հնարավորություններին համապատասխան տարբերակ։
Ինչպե՞ս բարելավել վարկային և բանկային սքորինգը
Վարկունակության գնահատականը բարելավել հնարավոր է անձնական ֆինանսները հետևողականորեն կառավարելու միջոցով։
- Վճարումները կատարեք ժամանակին։ Վարկերի մարումները սահմանված ժամանակացույցով կատարելը նպաստում է դրական վարկային պատմության պահպանմանը։
- Մարեք ժամկետանց պարտավորությունները։ Եթե ամբողջ պարտքը միանգամից փակել հնարավոր չէ, ճշտեք վարկատուի հետ պարտքի կարգավորման հնարավոր տարբերակները։
- Նվազեցրեք վարկային բեռը։ Հնարավորության դեպքում կրճատեք գործող պարտքերի մնացորդները և խուսափեք նոր պարտավորություններից, որոնց սպասարկումը կարող է դժվար լինել։
- Հաստատեք ձեր եկամուտները։ Նախապես պատրաստեք փաստաթղթեր, որոնք թույլ կտան գնահատել եկամտի չափն ու պարբերականությունը։
- Պարբերաբար ստուգեք վարկային զեկույցը։ Սխալներ հայտնաբերելու դեպքում դիմեք համապատասխան կազմակերպությանը՝ դրանք ուղղելու համար։
- Մի ներկայացրեք ավելորդ վարկային հայտեր։ Դիմելուց առաջ ուսումնասիրեք վարկատուի պահանջները և ընտրեք ձեր հնարավորություններին համապատասխան առաջարկները։
Այս քայլերը չեն երաշխավորում վարկային վարկանիշի անմիջական բարձրացում կամ վարկի հաստատում։ Ցուցանիշների բարելավումը ժամանակ է պահանջում, իսկ արդյունքը կախված է տվյալ ֆինանսական կազմակերպության գնահատման կանոններից։
Եզրակացություն։ Վարկային և բանկային սքորինգը ֆինանսական կազմակերպություններին օգնում է գնահատել վարկ տրամադրելու ռիսկը, սակայն դրանց հիմքում տարբեր մոտեցումներ են։ Վարկի հաստատման հավանականությունը բարձրացնելու համար կարևոր է պահպանել վճարումների ժամանակացույցը, վերահսկել պարտքային բեռնվածությունը և ստուգել վարկային պատմության տվյալների ճշգրտությունը։ Մինչև վարկային հայտ ներկայացնելը համեմատե՛ք մի քանի բանկերի պայմանները և համոզվեք, որ ապագա ամսական վճարը համապատասխանում է ձեր բյուջեին։


